آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )

31

سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )

از آنجا كه همه كس اين امكان را ندارد كه از محل زندگى خود بيرون رود و به سفرهاى دور و دراز بپردازد و چيزهاى غريب را با چشم خويشتن ببيند ، لذا من به كسانى كه از اين خوشبختى برخوردارند و قادر به مسافرت هستند توجه دارم . آن‌ها بايد پس از پايان مسافرت ، شرحى تاريخى و منطبق با واقعيت بنويسند و منتشر سازند تا از اين رهگذر ديگران ( مسافران بايد با خواندن تاريخ گذشتهء سرزمين هاى ديگر اطلاعات لازم را به دست آورند تا با اين آشنائى و آگاهى هنگام بازديد از كشورهاى بيگانه از بهرهء بيشترى برخوردار شوند ) نيز در حالى كه در خانه نشسته‌اند با توجه به محتواى اين سفرنامه‌ها بتوانند سرزمين‌ها را بشناسند « 1 » . بارى قارهء آسيا « 2 » از ديرباز تا اين زمان در ميان چهار قاره ديگر به عنوان باشكوه‌ترين و برترين قارهء دنيا شناخته شده است و امپراطورى ايران نيز به دلايل بسيار از ساير كشورهاى مشرق‌زمين تمايز دارد ، لكن به سبب وجود گونه‌ئى ديگر از حكومت سلطنتى ، همواره از توجهء علاقمندان تاريخ به دور مانده ، به طورى كه آگاهى از وضع كنونى آن حتى سبب برانگيختن تمايلى محدود نيز نمىگردد ، ولى چون در دنيا همه چيز با گذشت زمان دگرگون شده است ، بنابراين تغيير وضع و موقع ديرينهء امپراطورى ايران نيز كه وسيلهء مورخان بيان شده از اين تغيير و تحول بر كنار نبوده است ، تا جائى كه امروز ايران را بايستى در خود ايران جستجو كرد و نبايد اميدوار بود كه ايران باستان را با شرحى كه مورخان داده‌اند بازيافت ، مانند ما كه چند سال قبل به مناسبت اعزام يك هيئت بلندپايه از سوى دوك هلشتاين به دربار شاه صفى « 3 » را شخصا ديده و به اين واقعيت پىبرده‌ايم .

--> ( 1 ) - با توجه به اين شرح الئاريوس انگيزهء خود را در زمينهء نوشتن سفرنامهء خويش براساس بررسىهاى علمى كه ناشر آلمانى به آن اشاره كرده است در اينجا توجيه مىكند - م . ( 2 ) - در نيمهء اول قرن هفدهم هنوز قارهء امريكا كشف نشده بود - م . ( 3 ) - Schah Sefi - نوهء شاه عباس كبير - م .